Medikal Onkoloji

Medikal onkoloji, kanser tanısı aldığınız andan itibaren tedavinizi planlayan, uygulayan ve takip eden uzmanlık alanıdır. Tedavinin her adımında hangi yöntemin, hangi sırayla ve hangi uzmanlarla birlikte kullanılacağına medikal onkolog karar verir.

ONCOMSI’de medikal onkolog tedavinin orkestra şefidir. Kemoterapiden hipertermiye, beslenmeden uzun dönem takibe kadar tüm süreç tek bir hekimin koordinasyonunda, size özel bir yol haritasıyla yürütülür.

• Medikal onkoloji nedir? Kanserin kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedavi ve hormon tedavisi gibi sistemik tedavilerle yönetilmesini, tedavi planlamasını ve takibini üstlenen iç hastalıkları yan dalıdır.
• Medikal onkolog ne yapar? Tanıyı ve evreyi değerlendirir, uzmanlarla ortak karar verir, kişiye özel tedavi planını kurar, tedaviyi uygular ve takibi sürdürür.
• Hangi hastalıklara bakar? Meme, akciğer, kolon ve rektum, mide, pankreas, prostat ve kadın üreme organı kanserleri başta olmak üzere hemen tüm solid tümörlere.
• Radyasyon onkoloğundan farkı? Medikal onkolog ilaçla tedaviyi yürütür ve süreci koordine eder; radyasyon onkoloğu ışın tedavisini uygular.
• ONCOMSI farkı: Medikal onkolog tedavinin orkestra şefidir; kemoterapi, Metabolik Kontrollü Onkolojik Tedavi (MKOT), hipertermi, hiperbarik oksijen tedavisi ve ketojenik diyet tek bir planda birleştirilir.

Medikal Onkoloji Nedir?

Medikal onkoloji, halk arasında tıbbi onkoloji olarak da bilinen ve kanserin ilaçla tedavisini konu alan tıp dalıdır. Cerrahi ve radyoterapi gibi yalnızca belirli bir bölgeye yönelik tedavilerden farklı olarak, medikal onkolojide kullanılan tedaviler kan yoluyla tüm vücuda ulaşır. Bu nedenle bu tedavilere sistemik tedavi denir.

Bu uzmanlık alanı yalnızca ilaç uygulamakla sınırlı değildir. Tanı sonrası evreleme, tedavi planının kurulması, yan etkilerin yönetimi, destekleyici tedaviler ve tedavi bittikten sonraki uzun dönem takip de bu alanın sorumluluğundadır. Kanser riski yüksek kişilerde tarama ve korunma konusunda bilgilendirme de bu alanın ilgi alanına girer.

Tıbbi onkolog olmak için önce iç hastalıkları uzmanlığı tamamlanır, ardından medikal onkoloji yan dal eğitimi alınır. Bu eğitim sayesinde medikal onkolog, kanser hastasının yalnızca tümörünü değil, kalp, böbrek, karaciğer ve bağışıklık sistemi dahil tüm vücudunu birlikte değerlendirebilir.

Medikal Onkolog Ne Yapar? Tedavinin Orkestra Şefi

Medikal onkolog, kanser tanısı alan hastanın tedavi sürecini baştan sona yöneten ana hekimdir. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) de medikal onkoloğu, kanser hastasının çoğu zaman ana sağlık hizmeti sağlayıcısı olan ve diğer uzmanların verdiği tedavileri koordine edebilen hekim olarak tanımlar. ONCOMSI’nin “orkestra şefi” yaklaşımı bu rolün doğrudan karşılığıdır.

Medikal onkoloğun temel görevleri şunlardır:

1. Tanıyı, patoloji sonuçlarını ve görüntüleme bulgularını değerlendirir.
2. Kanserin evresini ve tümörün biyolojik özelliklerini belirler.
3. Vakayı diğer uzmanlarla birlikte ele alır ve tedavi kararını verir.
4. Kişiye özel tedavi planını kurar, ilaç ve doz seçimini yapar.
5. Tedavi sırasında yan etkileri izler ve destekleyici tedavileri yönetir.
6. Tedavi sonrasında hastalığın tekrarlamaması için düzenli takibi sürdürür.

Onkoloji tek bir uzmanlık değildir; farklı dallar birlikte çalışır. Hastaların sıkça karıştırdığı üç temel dalın farkı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Bu nedenle medikal onkolog ile radyasyon onkoloğu aynı uzman değildir; medikal onkoloğun görevleri ayrı bir yazıda ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Medikal onkolog ilaçla tedavi sürecini yürütürken, radyasyon onkoloğu ışın tedavisini uygular; iki uzman çoğu hastada aynı plan içinde birlikte çalışır.

Tanıdan Takibe Medikal Onkolojide Tedavi Süreci

Tedavi bir dizi adımdan oluşur. Her adım bir öncekinin sonuçlarına göre şekillenir ve hastadan hastaya değişir.

1. Değerlendirme ve evreleme

İlk görüşmede hastanın öyküsü, biyopsi ve patoloji raporları ile görüntüleme sonuçları incelenir. Evrenin ne anlama geldiği kanser evreleri yazısında anlatılmıştır. Evreleme için bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans ve gerektiğinde PET/BT gibi yöntemlerden yararlanılır. PET/BT, tanının yanı sıra tedaviye yanıtın izlenmesinde de kullanılır; ayrıntılar Radyoloji ve Nükleer Tıp sayfasında yer alır.

2. Tümörün biyolojik profili

Bazı kanser türlerinde tümör örneği üzerinde genetik ve moleküler testler yapılır. Tümörde belirli bir mutasyon ya da biyobelirteç bulunması, hedefe yönelik tedavi veya immünoterapi gibi seçeneklerin uygunluğunu belirler. Kişiye özel tedavinin temeli bu değerlendirmedir.

3. Multidisipliner değerlendirme (tümör konseyi)

Tümör konseyi, medikal onkolog, radyasyon onkoloğu, cerrah, patolog, radyolog ve nükleer tıp uzmanı gibi farklı uzmanların bir araya gelerek vakayı birlikte değerlendirdiği toplantıdır. Amaç, hasta için en uygun tedavi sırasına ortak kararla ulaşmaktır. Medikal onkolog bu süreçte kararların hastanın tüm tedavi planıyla uyumlu olmasını sağlar.

4. Tedavi zamanlaması: ameliyat öncesi ve sonrası

Sistemik tedavi, cerrahi ve radyoterapiyle farklı sıralarda birleştirilebilir. Ameliyat öncesinde tümörü küçültmek amacıyla verilen tedaviye neoadjuvan tedavi, ameliyat sonrasında geride kalmış olabilecek hücreleri hedefleyerek hastalığın tekrarlama riskini azaltmak için verilen tedaviye adjuvan tedavi denir. Bazı durumlarda kemoterapi, radyoterapinin etkinliğini artırmak için onunla eş zamanlı planlanır. Ayrıntılar adjuvan ve neoadjuvan tedavi yazısında yer alır. Hangi sıranın seçileceği konusunda kemoterapi mi radyoterapi mi sorusu da bu aşamada yanıtlanır.

5. Uygulama ve yan etki yönetimi

Tedavilerin önemli bir bölümü ayaktan, günübirlik olarak uygulanır; hastanın genel durumu gerektirdiğinde yatarak tedavi planlanır. Her uygulama öncesinde hekim muayenesi ve gerekli kan tetkikleri yapılır. Bulantı, halsizlik, ağrı ve enfeksiyon riski gibi yan etkiler yakından izlenir ve destekleyici tedavilerle yönetilir.

6. Takip

Tedavi tamamlandıktan sonra hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığını izlemek için düzenli kontroller yapılır. Kontrol aralıkları kanser türüne, evresine ve tedaviye verilen yanıta göre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişir. ONCOMSI’de bu dönem 5 Yıl Takip Programı ile planlı olarak sürdürülür.

Medikal Onkolojide Uygulanan Tedavi Yöntemleri

Medikal onkolojinin sistemik tedavileri yaygın olarak beş grupta ele alınır: kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler, hormon tedavisi ve destekleyici tedaviler. ONCOMSI’de bu tedaviler, metabolik kontrollü onkolojik tedavi yöntemleriyle birlikte tek bir plan içinde değerlendirilir. Her yöntemin ayrıntılı anlatımı kendi sayfasında yer alır.

Kemoterapi

Kemoterapi, kanser hücrelerinin büyümesini, çoğalmasını veya yayılmasını durdurmayı amaçlayan ilaç tedavisidir. Genellikle damar yoluyla ya da ağızdan uygulanır; tek ilaçla ya da birden fazla ilacın birlikte kullanıldığı kombinasyonlarla verilebilir. İlaçlar tüm vücuda yayıldığı için özellikle yayılmış (metastatik) kanserlerde önemli bir seçenektir.

Medikal onkolog, kemoterapinin hangi amaçla, hangi ilaçlarla ve hangi aralıklarla verileceğine hastanın genel durumuna ve kanser türüne göre karar verir. Uygulama yolları, kür süreleri ve yan etkiler Kemoterapi sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Metabolik Kontrollü Onkolojik Tedavi (MKOT)

Metabolik Kontrollü Onkolojik Tedavi (MKOT), kemoterapinin ketojenik diyet, kontrollü hipoglisemi, hipertermi ve hiperbarik oksijen tedavisiyle birlikte, standart dozun altında uygulandığı bütüncül bir protokoldür. Amaç, kanser hücrelerinin metabolik açıdan daha hassas olduğu bir zeminde tedaviyi uygulayarak yan etki yükünü azaltmaktır.

MKOT, medikal onkoloğun koordinasyon rolünün en belirgin örneğidir: beslenme, ısı tedavisi, oksijen tedavisi ve ilaç tedavisi tek bir takvimde birbirine bağlanır. Protokolün işleyişi ve bilimsel dayanağı Metabolik Kontrollü Onkolojik Tedavi (MKOT) sayfasında yer alır.

Metronomik Kemoterapi

Metronomik kemoterapi, kemoterapi ilaçlarının düşük dozlarda ve sık aralıklarla, uzun süre boyunca verilmesine dayanan bir uygulama biçimidir. Medikal onkolog, hastanın tedaviyi tolere etme durumunu ve hastalığın seyrini dikkate alarak bu yaklaşımın uygunluğunu değerlendirir. Ayrıntılar için Metronomik Kemoterapi sayfasına bakabilirsiniz.

İmmünoterapi

İmmünoterapi, vücudun kendi bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı harekete geçiren bir tedavi yöntemidir. Her hasta immünoterapiye uygun değildir; uygunluk, tümör örneğinden yapılan patolojik ve moleküler incelemelerle belirlenir. Kemoterapiye özgü bazı yan etkiler immünoterapide genellikle görülmez, ancak kendine özgü yan etkileri vardır. Ayrıntılar İmmünoterapi sayfasındadır.

Hedefe Yönelik Tedavi

Hedefe yönelik tedaviler, kanser hücresinin büyümesini sağlayan belirli molekülleri ya da mekanizmaları hedef alan ilaçlardır. Tümörde hedeflenebilir bir yapı bulunup bulunmadığı genetik ve moleküler testlerle belirlenir. Bu ilaçlar bazı durumlarda tek başına, bazı durumlarda kemoterapiyle birlikte kullanılır. Ayrıntılar için Hedefe Yönelik Tedavi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Hormon Tedavisi

Hormon tedavisi (hormonoterapi), büyümesi hormonlara bağlı olan tümörlerde, bu hormonların etkisini azaltarak ya da engelleyerek çalışır. Genellikle meme ve prostat kanseri gibi hormonla ilişkili kanserlerde kullanılır ve temel sistemik tedavilerden biridir. ONCOMSI’de hormon tedavisi, medikal onkoloğun planladığı tedaviler arasında yer alır ve uygun hastalarda diğer tedavilerle birlikte değerlendirilir. Ayrıntılar için Hormon Tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

Hipertermi

Hipertermi, tümör dokusunun kontrollü olarak ısıtılmasına dayanan ve kemoterapi ya da radyoterapiyle birlikte uygulanan bir tedavi yöntemidir. Medikal onkolog, hiperterminin tedavi takviminde ne zaman ve hangi tedaviyle eş zamanlı uygulanacağını planlar. Lokal ve tüm vücut hipertermisi hakkında bilgi Hipertermi sayfasında yer alır.

Hiperbarik Oksijen Tedavisi (HBOT)

Hiperbarik oksijen tedavisi, basınçlı bir kabinde yüksek oranda oksijen solunmasına dayanan bir tedavi yöntemidir. ONCOMSI’de HBOT, MKOT protokolünün bir bileşeni olarak medikal onkoloğun planladığı takvim içinde uygulanır. Ayrıntılar için Hiperbarik Oksijen Tedavisi (HBOT) sayfasına bakabilirsiniz.

Ketojenik Diyet ve Beslenme

Tedavi sürecinde yeterli ve dengeli beslenme, tedaviye dayanıklılığın önemli bir parçasıdır. ONCOMSI’de beslenme, hekim gözetiminde uygulanan ketojenik diyetle tedavi planına dahil edilir ve kan şekeri düzeyi düzenli izlenir. Bu yaklaşımın ayrıntıları Ketojenik Diyet sayfasında anlatılmıştır.

Radyoterapi ve Girişimsel Radyoloji ile İşbirliği

Medikal onkolog, sistemik tedaviyi bölgesel tedavilerle birlikte planlar. Işın tedavisi gereken hastalarda Radyoterapi, ameliyatsız bölgesel tümör tedavisi, biyopsi veya port kateter ihtiyacında ise Girişimsel Radyoloji ekibiyle ortak karar verilir.

Destekleyici Tedaviler

Destekleyici (semptomatik) tedaviler, hastalığın ya da tedavinin yol açtığı belirtileri hafifletmeyi amaçlar. Ağrı tedavisi (algoloji), bulantı ve kusmanın kontrolü, beslenme desteği ve psikolojik destek bu kapsamdadır. ONCOMSI’de tanıdan itibaren her adımda hastanın yanında olan Kanser Koçluğu programı, bu desteğin yapılandırılmış bir parçasıdır.

Medikal Onkoloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Medikal onkoloji, vücudun farklı organlarından köken alan hemen tüm solid tümörlerin tanı sonrası tedavisi ve takibiyle ilgilenir. Sık ilgilenilen kanser türleri şunlardır:

• Meme kanseri
• Akciğer kanseri
• Kolon ve rektum kanserleri
• Mide, pankreas ve karaciğer kanserleri
• Prostat, böbrek ve mesane kanserleri
• Yumurtalık, rahim ve rahim ağzı kanserleri

Bunların yanı sıra baş ve boyun kanserleri, beyin tümörleri, melanom, sarkomlar, tiroid ve testis kanseri gibi daha az görülen tümörler de bu kapsamdadır. Lenfoma ve lösemi gibi kan kanserleri ise hematoloji ile birlikte değerlendirilir.

Medikal Onkolojiye Ne Zaman Başvurulmalı?

Kanser tanısı aldığınızda tedavinizin planlanması için bir medikal onkoloğa başvurmanız gerekir. Biyopsi sonucu kesinleşmemiş olsa bile kanser şüphesi taşıyan kişilerde gerekli tetkiklerin planlanması medikal onkoloğun görevleri arasındadır.

Ailesinde kalıtsal kanser öyküsü bulunan kişiler de koruyucu değerlendirme ve takip amacıyla başvurabilir. Tarama ve risk değerlendirmesi hakkında bilgi Korunma ve Tarama sayfasında yer alır. Tanıdan hemen sonra atılacak adımlar için kanser tanısı sonrası ne yapılmalı yazısı da yol gösterici olacaktır.

Bilimsel Kanıt: Yayınlanmış Sonuçlar

Doç. Dr. Mehmet Salih İyikesici’nin uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan çalışmalarında, kemoterapinin metabolik kontrollü onkolojik tedavi yöntemleriyle birlikte uygulandığı hasta gruplarının sonuçları raporlanmıştır:

• İleri evre mide kanseri tanılı 24 hastada ortalama genel sağkalım 39.5 ay olarak raporlanmıştır (İyikesici, Nigerian Journal of Clinical Practice, 2020).
• Metastatik pankreas kanseri tanılı 25 hastada medyan genel sağkalım 15.8 ay olarak bildirilmiştir (İyikesici, Complementary Medicine Research, 2020).
• Metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı 44 hastada genel yanıt oranı yüzde 61.4 olarak raporlanmıştır (İyikesici, International Journal of Hyperthermia, 2019).
• İlaca dirençli ileri evre pankreas kanseri olan bir hastada, bir ay içinde PET/BT’de metabolik aktivitede yüzde 63,7 azalma gözlenmiştir (İyikesici ve ark., Current Oncology, 2026). Bu yayın protokolü İngilizce hakemli literatürde ilk kez “metabolically controlled oncologic therapy (MCOT)” olarak adlandırmıştır.

Bu sonuçlar ilgili hasta gruplarına aittir ve bireysel sonuç garantisi vermez. Son vaka raporu tek bir hastaya dayanır ve nedensellik ortaya koymaz. Yayınların tam listesi Akademik Yayınlar sayfasında yer alır.

ONCOMSI’de Medikal Onkoloji: Doç. Dr. Mehmet Salih İyikesici

ONCOMSI’de medikal onkoloji, Doç. Dr. Mehmet Salih İyikesici tarafından yürütülür. Doç. Dr. İyikesici, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş, iç hastalıkları ihtisasını Haydarpaşa Numune Hastanesi’nde, medikal onkoloji uzmanlığını Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır. Almanya ve İsviçre’de hipertermi eğitimi almış, Prof. Dr. Bülent Berkarda ile uzun yıllar birlikte çalışmıştır.

ONCOMSI’nin temel ilkesi, hiçbir hastanın tedavi sürecinde sahipsiz kalmamasıdır. Tek başına kemoterapi, radyoterapi ya da cerrahinin çoğu zaman yeterli olmadığı yaklaşımıyla, sistemik tedaviler metabolik kontrollü onkolojik tedavi yöntemleriyle birleştirilir. Böylece etkinliği korurken yan etkileri azaltmayı hedefleyen, kişiye özel bir tedavi yol haritası oluşturulur.

ONCOMSI’de Hasta Yolculuğu

1. Ön görüşme: Patoloji, görüntüleme ve önceki tedavi raporlarınız incelenir; gerekirse eksik tetkikler planlanır.
2. Kapsamlı değerlendirme: Evre, tümör biyolojisi, genel sağlık durumu ve beklentileriniz birlikte ele alınır.
3. Tedavi yol haritası: Hangi tedavi yöntemlerinin hangi sırayla uygulanacağı size açıkça anlatılır.
4. Uygulama: Tedaviler takvime göre uygulanır; yan etkiler her görüşmede değerlendirilir.
5. Takip: Tedavi sonrası kontroller 5 Yıl Takip Programı kapsamında düzenli olarak sürdürülür.

İlk görüşmeye patoloji raporunuzu, görüntüleme sonuçlarınızı (CD ve raporlarıyla birlikte), kullandığınız ilaçların listesini ve varsa önceki tedavi özetlerinizi getirmeniz değerlendirmeyi hızlandırır. Ayrıntılı kontrol listesi için ilk onkoloji muayenesine hazırlık yazısına bakabilirsiniz.

İstanbul’da Medikal Onkoloji

ONCOMSI, İstanbul merkezli uluslararası bir medikal onkoloji merkezidir. İstanbul’da medikal onkolog arayan hastalar için tanı sonrası değerlendirme, tedavi planlaması, uygulama ve takip aynı çatı altında, tek bir hekimin koordinasyonunda yürütülür.

İstanbul’un havalimanları ve şehir içi ulaşım olanakları, Türkiye’nin farklı şehirlerinden ve yurt dışından gelen hastalar için merkezimize erişimi kolaylaştırır. Yurt dışından tedavi planlayan hastalar Uluslararası Hastalar sayfasından bilgi alabilir, İstanbul’da medikal onkoloji randevusu için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir. Mevcut tedavi planınız için onkolojide ikinci görüş almak isterseniz belgeleriniz uzaktan da değerlendirilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular