Tümör Ablasyonu Nedir, Nasıl Yapılır?

Tümör ablasyonu, tümörü ortadan kaldırmak ya da küçültmek amacıyla ısı veya soğuk uygulanması esasına dayanan, görüntüleme eşliğinde yapılan ameliyatsız bir tedavi yöntemidir. Cerrahi şansı bulunmayan ya da ameliyatın uygun olmadığı hastalarda öne çıkan bu yöntem, girişimsel radyolojinin onkolojide en sık kullandığı uygulamalardan biridir. Bu yazıda ablasyonun ne olduğunu, radyofrekans ve mikrodalga yöntemlerinin nasıl çalıştığını ve hangi kanserlerde kullanıldığını bulacaksınız.

Tümör Ablasyonu Nedir?

Tümör ablasyonu, tümör dokusuna iğne benzeri bir uç yerleştirilerek ısı ya da soğuk yoluyla kanser hücrelerinin yok edilmesi işlemidir. Akciğer, karaciğer ve böbrek tümörlerinde klasik tedavi cerrahi olmakla birlikte, hastaların önemli bir bölümü erken aşamada yakalanamadığı için ameliyat şansını kaçırabilir. Bu durumda ablasyon teknikleri değerli bir seçenek haline gelir. İşlem genellikle doğrudan ciltten, ultrason ya da bilgisayarlı tomografi eşliğinde uygulanır.

Radyofrekans (RF) Ablasyon Nasıl Çalışır?

Radyofrekans ablasyonda, tümör içine yerleştirilen bir elektrot çevresinde radyofrekans akımı ısı enerjisine dönüşür. Oluşan ısı, tümör hücrelerinin ölümünü sağlar. İşlem öncesinde kan testleri değerlendirilir; ultrason, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme ile lezyonun yeri belirlenerek giriş yeri ve sayısı planlanır. Lezyona yakın damar bulunması ablasyonun etkinliğini azaltabilir ve işlem süresini uzatabilir.

Mikrodalga (MW) Ablasyon ve Kriyoablasyon

Mikrodalga ablasyon da radyofrekans ablasyona benzer biçimde ısı yoluyla etki eder; tümör dokusunu mikrodalga enerjisiyle yüksek sıcaklığa çıkararak yok eder. Kriyoablasyon ise tam tersine soğuk esasına dayanır: tümör dokusu dondurularak hücre ölümü sağlanır. Hangi yöntemin uygun olduğu, tümörün boyutuna, yerine ve hastanın durumuna göre değişir. Bu karar, hastanın tüm sürecini değerlendiren ekip tarafından verilir.

Ablasyon Hangi Kanserlerde Uygulanır?

Ablasyon teknikleri en sık karaciğer tümörlerinde (karaciğerden köken alan kanserler ve diğer organlardan karaciğere yayılan metastazlar) kullanılır. Bunun yanı sıra şu durumlarda da uygulanabilir:

• Akciğer tümörlerinde, özellikle akciğer rezervi cerrahiye izin vermeyen hastalarda
• Böbrek tümörlerinde
• Bazı kemik metastazlarında, özellikle ağrının giderilmesi amacıyla
• Nöroendokrin tümörlerin karaciğer yayılımlarında
• Meme ve yumurtalık kanserlerinin karaciğere yayılmasında, cerrahinin uygulanamadığı durumlarda

Bazı yaklaşımlara göre ablasyon, küçük boyutlu tümörlerde tümörü tümüyle ortadan kaldırmayı hedefleyen bir seçenek olarak değerlendirilirken, orta boyutlu tümörlerde tümörün yeniden oluşumunu geciktiren ve yaşam süresine katkı sağlayabilen bir yöntem olarak görülür. Her hastada uygulanabilirlik ve beklenen sonuç farklı olduğundan, değerlendirme kişiye özel yapılır.

Ablasyonun Onkolojideki Avantajları

Tümör ablasyonunun cerrahiye kıyasla öne çıkan birkaç avantajı vardır. Bu avantajlar, özellikle ileri yaştaki, ek hastalıkları bulunan ya da cerrahi şansı sınırlı hastalarda önem kazanır:

• Ameliyatsız uygulama: Tümöre büyük bir kesi yerine iğne kalınlığında bir girişle ulaşılır.
• Daha az ağrı: İşlem lokal anestezi altında yapılabilir.
• Kısa iyileşme süresi: Hastalar genellikle kısa sürede günlük yaşamlarına döner.
• Hedefe yönelik etki: Görüntüleme rehberliği sayesinde işlem doğrudan tümöre uygulanır, çevredeki sağlıklı doku mümkün olduğunca korunur.
• Tekrarlanabilirlik: Gerektiğinde uygun hastalarda işlem yeniden değerlendirilebilir.

Bu avantajların hastaya tam olarak yansıması, doğru hastada doğru yöntemin seçilmesine bağlıdır. Ablasyonun her hasta için uygun olup olmadığı, tümörün özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Ablasyon İşlemi Nasıl Uygulanır ve İyileşme Süreci

İşlem öncesinde kan testleri değerlendirilir ve görüntüleme ile lezyonun yeri belirlenir. Ablasyon çoğunlukla lokal anestezi altında, doğrudan ciltten ve görüntüleme rehberliğinde uygulanır. İşlem sonrası kısa süreli gözlem gerekebilir; hastalar genellikle açık cerrahiye kıyasla daha kısa sürede günlük yaşamlarına döner. İşlem sonrası nelere dikkat edilmesi gerektiği ve hangi belirtilerde ekiple iletişime geçilmesi gerektiği önceden anlatılır.

İstanbul’da Tümör Ablasyonu ve ONCOMSI Yaklaşımı

İstanbul’da tümör ablasyonu ve diğer ameliyatsız tedavi seçeneklerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmek için ONCOMSI’ye başvurabilirsiniz. ONCOMSI’de ablasyon, tek başına bir işlem olarak değil, hastanın tüm tedavi planını koordine eden medikal onkolog gözetiminde, kişiye özel bir plan içinde ele alınır. Doç. Dr. Mehmet Salih İyikesici, bütüncül onkolojik tedavi alanındaki deneyimiyle bu süreci yönlendirir.

Ablasyonun yanı sıra kemoembolizasyon (TACE) gibi diğer bölgesel tedaviler de uygun hastalarda değerlendirilebilir. Tüm bu yöntemlerin nasıl bir araya geldiğini onkolojik girişimsel radyoloji sayfamızda bulabilirsiniz. İstanbul’daki merkezimizde hangi yöntemin sizin için uygun olduğunu öğrenmek için Doç. Dr. Mehmet Salih İyikesici ve ekibiyle görüşebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular